speerpunten

 

Status generieke geneesmiddelen in Nederland
De uitgaven voor dure geneesmiddelen zijn tussen 2004 en 2010 toegenomen van € 400 miljoen tot bijna € 1 miljard. Per voorschrift komt dit neer op meer dan € 500. In de SFK cijfers over 2010 blijkt dat het aantal verstrekkingen van generieke geneesmiddelen met 10,3% toenam tot 60,6%. Ruim 97 miljoen verstrekkingen van een generiek geneesmiddel vonden plaats. Maar generieke geneesmiddelen zijn voor slechts 10,9% (€ 421 miljoen) verantwoordelijk voor de totale geneesmiddelenkosten. Per hoofd van de bevolking zijn de uitgaven voor geneesmiddelen € 327 per jaar, hetgeen lager is dan andere Europese landen, zoals Duitsland, België, Frankrijk, Portugal en Finland. Generieke geneesmiddelen hebben, in vergelijking met het prijsniveau vóór patentafloop, een bedrage in kostenbesparingen in de gezondheidszorg van ruim € 1,3 miljard geleverd. In de nabije toekomst vervalt van een flink aantal bekende geneesmiddelen het patent, wat verdere besparingen mogelijk maakt. 

Marktwerking

Bogin pleit voor een normale marktwerking -door VWS gereguleerde marktwerking genoemd- zodat:
- door prijsconcurrentie er besparingen te realiseren zijn;
- voor patiënten ongestoorde levering van goede generieke geneesmiddelen is gegarandeerd;
- voor generieke fabrikanten redelijke mogelijkheden bestaan om in Nederland goede generieke geneesmiddelen te blijven leveren, nieuwe generieke geneesmiddelen te ontwikkelen en op de markt te brengen;
- dit uiteindelijk in het belang is van de Nederlandse patiënt. Veel generieke geneesmiddelen zijn vaak eerste keuze geneesmiddel in behandelingsstandaarden. De generieke geneesmiddelenindustrie levert haar bijdrage aan het betaalbaar houden van de geneesmiddelenvoorziening in Nederland. Maar dan moet ook wel de mogelijkheid bestaan om op een economische basis in de markt te opereren. Ondanks het goede gebruik van generieke geneesmiddelen is er door een optimaal voorschrijven volgens de standaarden van de verschillende beroepsgroepen nog verdere groei van het gebruik van generieke geneesmiddelen mogelijk, zoals ook gebeurt in het Verenigd Koninkrijk. De Bogin zou graag zien dat als leidraad gaat gelden dat wordt gestart met een generiek geneesmiddel bij elke nieuw voorschrift, tenzij dit op basis van de diagnose niet mogelijk is. De financiële ruimte die vrijkomt door een optimaal en doelmatig gebruik van generieke geneesmiddelen kan worden ingezet op andere plaatsen in de zorg. 

Preferentiebeleid

Het Preferentiebeleid heeft een aantal gevolgen die zich op diverse niveaus in de zorgketen manifesteren. Gevolgen die in de zorgketen problemen veroorzaken en ook leiden tot extra administratieve belasting in het zorgproces. De volgende feiten illustreren dat duidelijk:
- Regelmatig is sprake van discontinuïteit van levering van preferente geneesmiddelen;
- Een aantal producten is al van de markt teruggetrokken en het is niet te voorzien welke producten nog zullen worden teruggetrokken;
- Frequenter wisselen van geneesmiddelen op patiëntniveau, wat een negatieve invloed heeft op therapietrouw;
- Toegenomen administratieve handelingen in de apotheek in het kader van de vele verschillende preferentiesystemen;
- Uitsluiting van levering voor alle niet-preferente producenten voor één of zelfs twee jaar van de Nederlandse markt, wat op den duur leidt tot oligopolie of monopolie situaties. Benodigde geneesmiddelen kunnen niet beschikbaar zijn in geval van discontinuïteit, terugtrekking of sterk verhoogde behoefte aan een geneesmiddel (bijvoorbeeld bij een griepepidemie);
- Toename van aanbieders op de Nederlandse markt met een relatief klein pakket of beschikbare partijen op de wereldmarkt zonder dat de continuïteit is gewaarborgd of soms wordt voldaan aan de vereiste voorwaarden van de geneesmiddelenwet. Het oneigenlijk aanbieden van producten tegen marginale kosten komt voor, waardoor normale competitie wordt verstoord;
- De introductie van nieuwe generieke geneesmiddelen in Nederland onder druk komt te staan, omdat direct na introductie al uitsluiting dreigt;
- Sommige vormen van Preferentiebeleid kunnen leiden tot verlenging van effectieve patentduur: preferentierondes worden uitgeschreven voordat generieke producten beschikbaar zijn. Zo wordt normale concurrentie (voor zover daar al sprake van is) onmogelijk gemaakt;
- Het preferentiesysteem bevordert de ontwikkeling en introductie van generieke biologische geneesmiddelen (biosimilars) voor de Nederlandse markt niet. 

Biosimilars

In de sector van biologische geneesmiddelen zullen in de nabije toekomst patenten aflopen van verscheidene belangrijke biologische geneesmiddelen. Een aantal generieke biologische geneesmiddelen, biosimilars, zijn al in Nederland op de markt gebracht. Maar het gebruik blijft duidelijk achter bij de klein moleculaire generieke geneesmiddelen.  Hierdoor worden aanzienlijke besparingsmogelijkheden onvoldoende of niet benut. En dat terwijl de beoordelingen van deze biosimilars, op basis van een uitgebreid dossier, waaronder ook klinische studies, aangeven dat de producten qua werking en veiligheid vergelijkbaar zijn met de referentie biologische geneesmiddelen. Gezien het belang en noodzaak van kosteneffectiviteit bij voorschrijven en afleveren zou op dit punt meer actief, stimulerend beleid door VWS gewenst zijn, waardoor zijn ook belangrijke besparingen mogelijk zijn en wordt de introductie van nieuwe biosimilars in de nabije toekomst gestimuleerd. Klik hier voor meer informatie van Medicines for Europe over biosimilars.